پسماندسوزی در حاشیه تهران دود وعده ها و اخطارهای بی نتیجه در کام مردم
به گزارش گل ارکیده، در صورتیکه آلودگی هوا هر سال با فرارسیدن فصل سرد به یکی از جدی ترین دغدغه های مردم استان تهران تبدیل می شود، کانون های پسماندسوزی و ضایعات سوزی همچنان در حاشیه برخی شهرها فعالند.
خبرگزاری مهر، گروه استانها - امیرماهان محمدی یکتا:
دود، قبل از آنکه به آسمان برسد، از یک خلأ عبور می کند؛ خلأیی میان قانون و اجرا، میان مسئولیت های تعریف شده و نظارتی که باید در میدان دیده شود. در گوشه ای از حاشیه شهر، ضایعاتی روی هم انباشته می شوند؛ پلاستیک، سیم و کابل یا باقیمانده موادی که تفکیک و بازیافت آنها می تواند درآمدزا باشد. اما به جای آنکه این چرخه در مراکز مجاز و تحت نظارت صورت گیرد، گاهی آتش به ساده ترین ابزار جداسازی یا امحای ضایعات تبدیل می شود. حاصل، دودی است که نه مرز کارگاه را می شناسد و نه به محدوده مسئولیت یک شهرداری محدود می ماند.
در استان تهران، این مساله صرفا یک نگرانی زیست محیطی انتزاعی نیست، رصدهای میدانی خبرنگار مهر از محدوده کهریزک، باقرشهر، چهاردانگه و... از فعالیت کارگاه های تفکیک ضایعات و سوزاندن باقیمانده مواد در بعضی نقاط حکایت دارند، در سالیان اخیر بخشی از اراضی کشاورزی روستاهای بخش کهریزک به کارگاه های تفکیک پسماند و پلاستیک تبدیل گشته و ضایعات در بعضی از این واحدها سوزانده می شود.
هوا که سرد می شود نگرانی ها افزایش می یابد
در غرب استان هم هشدارها کم نبوده است، افشین سهراب خان، رئیس سازمان بازرسی استان تهران تشدید ضایعات سوزی و سوزاندن کابل و سیم در حاشیه برخی محورهای مواصلاتی غرب استان تهران یاد شده قرار داد و به خبرنگار مهر اظهار داشت: این کارها باعث آلودگی هوا و آزار ساکنان مناطق غربی استان تهران می شود.
او به عاملان این کارها اخطار داد، در صورت ادامه، برخورد قضایی صورت خواهد گرفت.
رئیس سازمان بازرسی استان تهران همینطور از بازدید میدانی شبانه و مطالبه اجرای تکالیف قانونی از محیط زیست و فرمانداران و شهرداران مناطق مجاور سخن گفت.
در سوی دیگر، اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران در آستانه فصل سرد سال از تشدید نظارت ها اطلاع داده است، حسن عباس نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، به خبرنگار مهر اظهار کرد: جلوگیری از پسماندسوزی، شناسایی کانون های تخلف و پیگیری قضایی متخلفان در اولویت مدیریت زیست محیطی استان قرار دارد.
دبیر کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان تهران با اشاره به پایداری جو، وارونگی دما و کاهش ظرفیت پراکنش آلاینده ها در فصل سرد، تاکید کرد: انتشار آلاینده از منابع قابل کنترل، همچون پسماندسوزی های غیرمجاز، می تواند آلودگی هوا و مخاطرات بهداشتی را تشدید کند.
عباس نژاد همینطور از تعیین وظایف دستگاه ها، مستندسازی تخلفات و الزام ادارات حفاظت محیط زیست شهرستان ها به ارایه گزارش روزانه در رابطه با اقدامات و کانون های شناسایی شده اطلاع داد.
قانون چه می گوید؟
اما پرسش های جدی هنوز پابرجا است، کانون های شناسایی شده کجا هستند؟ چند مورد به مرجع قضایی معرفی شده اند؟ چه تعداد از آنها بعد از اخطار تعطیل شده اند؟ و مهم تر از همه، چه شاخصی برای سنجش کاهش پسماندسوزی در شهرستان ها تعیین شده است؟ گزارش روزانه زمانی ارزش دارد که از سطح ثبت فعالیت اداری فراتر برود و نتیجه آن در هوای پاک تر و توقف دود قابل مشاهده باشد.
آمارهای قضایی هم نشان میدهد تخلفات حوزه پسماند محدود به چند کارگاه پراکنده نیست، دادستان تهران ۲۱ مرداد امسال از شناسایی ۲۶۳ مرکز غیر مجاز پسماند خبر داد، که از این شمار، ۸۶ مرکز پلمب و برای ۱۷۷ مورد پرونده قضایی تشکیل شده بود. همینطور به قول او، ۹۰۰ دستگاه خودرو در ارتباط با تخلفات حمل پسماند توقیف و ۱۱ دستور قضایی صادر شده بود، این آمار نشان میدهد ابعاد تخلف در چرخه مدیریت پسماند جدی است و مواجهه با آن به نظارتی فراتر از چند بازدید موردی نیاز دارد.
یک کارشناس حقوقی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: قانون در این مورد مسئولیت ها را روشن کرده است، بر مبنای ماده ۷ قانون مدیریت پسماندها، مدیریت اجرائی پسماندهای عادی در شهر و روستا و حریم آنها بر عهده شهرداری ها و دهیاری ها و در خارج از حوزه وظایف آنها بر عهده بخشداری هاست؛ مدیریت پسماندهای صنعتی و ویژه هم بر عهده تولیدکننده قرار دارد.
محمدرضا کمیزی اضافه کرد: ماده ۲۳ همین قانون، نظارت و مسئولیت حسن اجرای قانون را بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست گذاشته است، افزون بر این، ماده ۳۰ آئین نامه اجرائی قانون مدیریت پسماندها، سوزاندن پسماند در محیط آزاد یا در پسماندسوزهای غیراستاندارد و مغایر با ضوابط را ممنوع می کند. ماده ۱۸ قانون هم در حالی که آلودگی خطر فوری برای محیط و انسان داشته باشد، امکان الزام عاملان آلودگی به توقف فعالیت و پاک سازی محیط را پیشبینی کرده است.
تا زمانی که دود از حاشیه شهرها بلند می شود، نمی توان از مهار پسماندسوزی سخن گفت
بنابراین، مساله فقط یافتن فردی نیست که کبریت به دست گرفته یا ضایعات را آتش زده است، باید پرسید چه کسی مسئول پیشگیری از ایجاد مراکز غیر مجاز بوده، چه نهادی بر مسیر انتقال پسماند نظارت کرده، چرا برخی کارها امکان ادامه یا برگشت پیدا کرده اند و کدام دستگاه باید پاسخ گوی تداوم آلودگی در محدوده مسئولیت خود باشد، شهرداری و دهیاری نمی توانند همه مسئولیت را به گردن محیط زیست بیندازند؛ محیط زیست هم نمی تواند صرفا به صدور اخطار و تشکیل پرونده بسنده کند. فرمانداری ها باید هماهنگی بین دستگاه ها را به نتیجه برسانند و مراجع قضایی هم باید سر انجام پرونده های ارجاعی و میزان بازدارندگی احکام را روشن کنند.
پسماندسوزی، علاوه بر دود و بوی آزاردهنده، می تواند بسته به نوع مواد و شرایط احتراق، ذرات معلق و ترکیبات زیان آور وارد هوا کند، سوزاندن روکش پلاستیکی کابل ها یا انواع پلاستیک در فضای باز، بخصوص در نبود تجهیزات کنترل آلایندگی، اقدامی پرخطر است. در روزهایی که پایداری جو و وارونگی دما مانع پراکندگی مناسب آلاینده ها می شود، هر منبع قابل پیشگیری آلودگی اهمیت بیشتری پیدا می کند. کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماری های قلبی و تنفسی هم از گروه هایی هستند که در مقابل آلودگی هوا لطمه پذیرترند. در عین حال، تعیین میزان اثر یک کانون مشخص بر سلامت ساکنان، نیازمند داده های پایش محیطی و بررسیهای تخصصی است؛ موضوعی که لزوم انتشار عمومی نتایج سنجش آلاینده ها را دوچندان می کند.
راه مواجهه با این وضعیت، برگزاری جلسه های بیشتر و تکرار عبارت هایی مانند «برخورد قاطع» نیست، استان تهران به نقشه ای شفاف از کانون های پسماندسوزی، سامانه ای برای ثبت و پیگیری گزارشهای مردمی، انتشار منظم نتایج پایش، تعیین مسئول مشخص برای هر کانون و اعلام عمومی سر انجام برخوردهای قضایی نیاز دارد، مراکز غیر مجاز باید شناسایی و تعطیل شوند، اما هم زمان باید مجرای قانونی و اقتصادی برای جمع آوری و بازیافت ضایعات فراهم باشد تا تخلف با تغییر محل فعالیت باردیگر زنده نشود. همینطور باید مشخص شود مراکزی که پلمب شده اند، آیا همچنان تعطیل مانده اند یا فعالیت خویش را از سر گرفته اند.
اکنون وقت آن رسیده که دستگاههای مسئول به جای اعلام برنامه، کارنامه ارایه کنند، مردم حق دارند بدانند از میان کانون های شناسایی شده چه تعداد حذف شده اند، چند پرونده به نتیجه رسیده و کدام مناطق هنوز در معرض دود قرار دارند. هوای پاک با اخطارهای رسانه ای به دست نمی آید؛ نتیجه نظارتی است که بموقع، مستمر و پاسخ گو باشد.
تا زمانی که دود از حاشیه شهرها بلند می شود و مسئولیت میان چند دستگاه دست به دست می چرخد، نمی توان از مهار پسماندسوزی سخن گفت. هزینه این تعلل را نه مدیران در اتاق های جلسه، بلکه مردمی می پردازند که ناچارند همان هوایی را تنفس کنند که دیگران با سوزاندن پسماند آلوده کرده اند.
خلاصه اینکه در غرب استان هم هشدارها کم نبوده است، افشین سهراب خان، رییس سازمان بازرسی استان تهران تشدید ضایعات سوزی و سوزاندن کابل و سیم در حاشیه برخی محورهای مواصلاتی غرب استان تهران یاد شده قرار داد و به گزارشگر مهر عنوان کرد: این کارها موجب آلودگی هوا و آزار ساکنان مناطق غربی استان تهران می شود. یک کارشناس حقوقی در گفتگو با گزارشگر مهر عنوان کرد: قانون در این مورد مسئولیت ها را روشن کرده است، بر اساس ماده ۷ قانون مدیریت پسماندها، مدیریت اجرائی پسماندهای عادی در شهر و روستا و حریم آنها بر عهده شهرداری ها و دهیاری ها و در خارج از حوزه وظایف آنها بر عهده بخشداری هاست؛ مدیریت پسماندهای صنعتی و ویژه هم بر عهده تولیدکننده قرار دارد. هوای پاک با اخطارهای رسانه ای به دست نمی آید؛ نتیجه نظارتی است که به موقع، مستمر و پاسخ گو باشد. تا وقتی که دود از حاشیه شهرها بلند می شود و مسئولیت میان چند دستگاه دست به دست می چرخد، نمی توان از مهار پسماندسوزی سخن گفت.
منبع: گل ارکیده
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب