راز تکاملی برتری دست راست بر چپ چرا ۹۰ درصد انسان ها راست دست اند؟
گل ارکیده: راست دست بودن انسان ها احیانا نتیجه میلیونها سال تکامل است؛ از لحظه ای که اجداد ما روی دو پا ایستادند تا آن زمان که مغز انسان برای زبان، ابزارسازی و حرکات دقیق تخصصی تر شد.
به گزارش گل ارکیده به نقل از خبر آنلاین، تقریباً همه ما در اطراف مان افراد راست دست بیشتری می بینیم؛ از نوشتن و غذا خوردن گرفته تا کار با ابزار و تلفن همراه. حدود ۹۰ درصد انسان های جهان راست دست اند؛ آماری عجیب که دهه هاست ذهن دانشمندان را مشغول کرده است.
چرا انسان ها تا این اندازه به یک سمت گرایش پیدا کرده اند؟ و چرا این خاصیت در دنیای حیوانات تا این حد نادر است؟
پژوهش های جدید نشان داده است پاسخ احیانا در راه تکامل انسان پنهان شده؛ جایی میان راه رفتن روی دو پا، رشد مغز و توانایی ساخت ابزار.
راست دستی؛ خاصیت ای نادر در «طبیعت»
در خیلی از حیوانات، ترجیح واضح یک دست یا پنجه نسبت به دیگری دیده نمی گردد. حتی در بین نزدیک ترین خویشاوندان انسان، مثل شامپانزه ها، برتری یک دست بسیار ضعیف تر از انسان است. اما در انسان، راست دستی حدودا به یک «استاندارد جهانی» تبدیل گشته است.
این موضوع سبب شده محققان مدت ها دنبال یک «ژن راست دستی» بگردند، اما تا حالا هیچ ژن واحد و قطعی ای پیدا نشده که بتواند این خاصیت را توضیح دهد.
همه چیز شاید از راه رفتن روی دو پا شروع شد
مطالعه ای تازه از محققان دانشگاه آکسفورد می گوید راست دستی احیانا نتیجه دو تغییر مهم در تکامل انسان بوده است: راه رفتن روی دو پا و بزرگ تر شدن مغز.
وقتی اجداد انسان شروع کردند روی دو پا حرکت کنند، دست ها دیگر وظیفه اصلی حرکت را نداشتند و آزاد شدند تا کارهای دقیق تری انجام دهند؛ مانند: حمل اشیا، استفاده از ابزار، شکار و انجام حرکات ظریف.
به مرور، مغز انسان احیانا برای انجام مؤثرتر این کارها، یک سمت بدن را «تخصصی تر» کرد.
مغز انسان نامتقارن است
دانشمندان می گویند مغز انسان بطورکامل متقارن عمل نمی نماید. دو نیمکره مغز وظایف متفاوتی دارند:
نیمکره چپ بیشتر با زبان و حرکات ظریف مرتبط می باشد و نیمکره راست بیشتر در پردازش فضایی و تصویری نقش دارد
از آنجا که نیمکره چپ کنترل سمت راست بدن را برعهده دارد، خیلی از محققان باور دارند رشد مراکز زبانی و حرکتی در نیمکره چپ، به تقویت راست دستی کمک کرده است.
ابزارسازی؛ نقطه عطف تکامل
برخی انسان شناسان باور دارند ساخت ابزار نقش برجسته ی در ایجاد راست دستی داشته است. استفاده مداوم از یک دست برای انجام کارهای دقیق، می توانست سرعت، هماهنگی و دقت را افزایش دهد. کم کم، این برتری ممکنست در طول نسل ها تثبیت شده باشد.
پس چرا چپ دست ها باقی ماندند؟
اگر راست دستی این قدر رایج است، چرا هنوز حدود ۱۰ درصد مردم چپ دست اند؟ محققان می گویند چپ دستی احیانا بخشی طبیعی از تنوع زیستی انسان است. برخی نظریه ها حتی پیشنهاد می کنند در بعضی شرایط، چپ دست بودن می توانسته مزیت هایی داشته باشد؛ بطورمثال در مبارزه یا رقابتهای فیزیکی، چون کمتر قابل پیش بینی بوده اند.
راست دست یا چپ دست؛ از قبل تعیین می شود؟
دانشمندان باور دارند تلفیقی از ژنتیک، رشد مغزی و عوامل محیطی در تعیین دست غالب نقش دارند. حتی در دوران جنینی هم نشانه هایی از ترجیح یک دست دیده شده است.
نگاه جامعه به چپ دستی
در خیلی از فرهنگ ها، چپ دستی در گذشته با نگاه منفی همراه بود و بعضی خردسالان مجبور می شدند با دست راست بنویسند. اما امروز دانشمندان تاکید می کنند چپ دستی یک تفاوت طبیعی مغزی است، نه مشکل یا اختلال.
راست دست بودن انسان ها احیانا نتیجه میلیونها سال تکامل است؛ از لحظه ای که اجداد ما روی دو پا ایستادند تا وقتی که مغز انسان برای زبان، ابزارسازی و حرکات دقیق تخصصی تر شد.
دانشمندان هنوز همه پاسخ ها را پیدا نکرده اند، اما بنظر می رسد راز دست غالب، بالاتر از آن که در یک ژن خاص باشد، در تاریخ تکامل مغز و بدن انسان پنهان شده است.
منابع: ox.ac.uk، Nature
مترجم: الهه جعفرزاده
منبع: newsfun.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب