زلزله های بهمن ۱۴۰۴ زنگ هشدار بود؟
به گزارش گل ارکیده، مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، با اشاره به افزایش زمین لرزه های اخیر در جنوب استان بوشهر اظهار کرد: وقوع زمین لرزه ای با بزرگای 6.5 تا 7.0 در محدوده عسلویه-سیراف سناریویی محتمل است و رخدادهای کوچک اخیر به معنای کاهش خطر زلزله بزرگ نیست.
به گزارش گل ارکیده به نقل از خبر آنلاین، به نقل از ایشان، از اول تا بیست وپنجم بهمن ۱۴۰۴ حداقل ۹ زمین لرزه با بزرگای بالاتر از ۴ در عسلویه و پیرامون آن ثبت شده است؛ رخدادهایی که در ادامه زمین لرزه های چهارم، پنجم و ششم مرداد امسال با بزرگای ۴ تا ۴.۹ و در عمق کم (۴ تا ۱۰ کیلومتری) روی داده اند. این توالی لرزه ای نشان دهنده فعال بودن سامانه گسلی منطقه است.
سابقه تاریخی؛ از شکوه سیراف تا ویرانی کامل
زارع با یادآوری پیشینه تاریخی سیراف اظهار داشت: این بندر کهن در دوره ساسانی از پررونق ترین بنادر ایران با جمعیتی چشم گیر و تنوع مذهبی و قومی بوده است، اما زمین لرزه مرگبار سال ۹۷۸ میلادی که پس لرزه های آن یک هفته ادامه داشت، به مدفون شدن کامل شهر انجامید. برخی پژوهشها این رویداد را تنها سونامی ثبت شده خسارت بار در سواحل خلیج فارس می دانند. همین طور زلزله سال ۱۰۰۸ میلادی با بزرگای حدود ۶.۵ شاهدی تاریخی بر توان لرزه زایی بالای این منطقه است.
نقش گسل های زاگرس و گنبدهای نمکی بگفته این استاد زلزله شناسی، منطقه عسلویه–سیراف قسمتی از سامانه گسترده لرزه خیز زاگرس است. گسل های این ناحیه بصورت قطعات مجزا یا به هم پیوسته ای به طول ۵۰ تا ۸۰ کیلومتر هستند که هر قطعه می تواند زمین لرزه ای با بزرگای ۶.۵ تا ۷.۰ تولید نماید. در صورت گسیختگی هم زمان چند قطعه، حتی رخدادی بزرگ تر از ۷ ریشتر نیز دور از انتظار نیست.
وی ادامه داد: وجود گنبدهای نمکی در جنوب بوشهر سبب می شود زمین لرزه ها به صورت خوشه ای و پی در پی رخ دهند. نمونه های مشابه این فعالیت گسلی در زلزله فروردین ۱۳۹۲ دشتی و فروردین ۱۴۰۰ گناوه مشاهده شده است.
احتمال تأثیر کارهای صنعتی زارع در بخش دیگری از این گفتگو به نقش احتمالی کارهای انسانی اشاره نمود و اظهار داشت: استخراج گسترده نفت و گاز از مخازنی مانند پارس جنوبی می تواند با برهم زدن تعادل تنش های پوسته زمین، به بروز زمین لرزه های القایی یا چکانشی منجر شود. حفاری عمیق و برداشت سیالات امکان دارد لغزش زودهنگام گسل های تحت فشار را تحریک کند.
وی همین طور به توسعه اراضی مصنوعی در سواحل عسلویه اشاره نمود و اضافه کرد: خشک سازی قسمتهایی از ساحل و ایجاد زمینه های جدید می تواند سبب تقویت و تشدید امواج لرزه ای شود؛ پدیده ای که در بعضی مناطق ساحلی جهان نیز تجربه شده است.
انباشت تنش و سناریوی محتمل این پژوهشگر ضمن اشاره به حرکت سالانه ۲ تا ۳ سانتی متری ورقه عربی به سوی ایران تاکید کرد: قسمتی از این انرژی در گسل های زاگرس انباشته می شود و هرچه نرخ انباشت بیشتر باشد، احتمال رهاسازی ناگهانی آن در چارچوب یک زمین لرزه بزرگ بیشتر می شود.
زارع اشاره کرد: خردلرزه ها و زمین لرزه های متوسط اخیر الزاماً به معنای تخلیه کامل انرژی نیست و حتی می تواند نشانه فعال بودن سامانه گسلی منطقه باشد. بر این اساس، تکرار رخدادی مشابه زلزله تاریخی سیراف، بر پایه شواهد تاریخی و زمین شناختی، سناریویی قابل اعتنا و نیازمند آمادگی جدی است.
به طور خلاصه وجود گنبدهای نمکی در جنوب بوشهر سبب می شود زمین لرزه ها به شکل خوشه ای و پیاپی رخ دهند. انباشت تنش و سناریوی محتمل این پژوهشگر ضمن اشاره به حرکت سالانه ۲ تا ۳ سانتی متری ورقه عربی به سمت ایران اشاره کرد: قسمتی از این انرژی در گسل های زاگرس انباشته می شود و هرچه نرخ انباشت بیشتر باشد، احتمال رهاسازی ناگهانی آن در قالب یک زمین لرزه بزرگ بیشتر می شود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب